DIVERSE

JDC

Vissersbijgeloof

Albatros
Sinds onheugelijke tijden beschouwen zeelui het doden van een albatros als het afroepen van ongeluk over het schip en zijn bemanning.
Er is ook een andere verklaring. Het gerucht gaat dat de assistent van de navigator van de "Titanic" luisterde naar de naam "Albert Ross". Het zou enkele decenia later niet ongebruikelijk zijn om na een scheepsramp te zeggen "het was een Albert Ross". Verwarring tussen de naam van de assistent en die van de zeevogel ?
Maar er waren vroeger schijnbaar ook zeelui die de albatros niet vreesden : het vel tussen de tenen van de vogel werd vaak gebruikt om tabakzakken van te maken.

Anker
Dit onmisbare stuk staat in de beleving van vele zeelieden voor hoop en een behouden thuiskomst. Het komt dan ook veelvuldig voor als tatoeage, in houtsnijwerk en op wapenschilden. Toch mag een anker als decoratie niet ondersteboven hangen, omdat het geluk er uit loopt.

Bezem
Een bezem in de top van de mast hijsen brengt een gunstige wind. Men kan hem ook op het dek leggen, met de steel in de richting waarvan de wind moet komen. Een bezem in het water houden doet regenen. Wordt hij verbrand komt er storm.

Boegbeelden
In de oudheid hadden de boegbeelden meerdere functies. Het was een manier om de welgesteldheid van de eigenaar tot uitdrukking te brengen. Daarnaast was het boegbeeld een uitdrukking van de bezieling van het schip. Schepen werden beschouwd als levende wezens.

De dood
Iedere kapitein vreesde het overlijden van een bemanningslid op zee. Men geloofde namelijk dat de ziel van de overledene het schip als laatste rustplaats zou kiezen en uiteindelijk iedereen met zich mee de dood in zou nemen.

Heksen
Boosaardig als heksen zijn, lieten ze voor de lol schepen vergaan in vreselijke stormen. In 1716 werden twee vrouwen gearresteerd omdat ze hun voeten in het water hielden : volgens de autoriteiten duidelijk een poging tot het opwekken van storm !

De duivel
Op een schip mag nooit over de duivel gesproken worden. Dat zou zijn aandacht kunnen trekken ("Als je over de duivel spreekt, trap je over zijn staart"), met vreselijke gevolgen.
Daarom gebruiken engelstalige zeelui "Davy Jones" om de ongenoemde mee te benoemen. Nederlandse zeelui spraken van "Joost".

Kat
Vroeger zag men katten als heksen, en de heksen maken storm, dus verdween de kat gauw over boord wanneer ze ontdekt werd.
Voor de Persen en de oude Egyptenaren was de kat een godheid die geluk bracht tijdens de reis.
In de klassieke oudheid was de kat nuttig om aan boord te hebben omdat ze het weer kan voorspellen.

Priester
In de oudheid was het ongehoord zonder priester aan boord uit te varen. In de 17de eeuw was het toch ongewenst : waar hij eerst nodig was om de zeegoden te overreden het schip te sparen, werd hij later aanzien als iemand die te veel met de doden omging.

Ratten
Ratten werden aan boord als een gunstig voorteken beschouwd. Ze konden het weer voorspellen. Pas wanneer de ratten het schip verlieten diende men zich zorgen te gaan maken.

Vrouwen
Op weg naar het schip, klaar om weg te zeilen, een vrouw tegenkomen met een wit kapje of op blote voeten brengt ongeluk. Een vrouw aan boord van een vissersschuit of een marineschip zou een garantie voor rampen zijn.
Maar een naakte vrouw aan boord was ideaal om de wind te kalmeren ! Zwangere vrouwen konden nooit kwaad.

Fluiten
Als je op een schip fluit, nodig je de wind uit om een storm aan te wakkeren.

Bronnen
"Duinengalm"
"De Panne van Toen", Freddy Rigaux.
"De Panne", Jacques Bauwens en Patrick Gevaert

OVEREENKOMSTEN TUSSEN VROUWEN EN SCHEPEN
Uit het contactblad "Pannepot P.1" - maart 2008

Ze kosten je handen vol geld
Je moet met liefde met ze omgaan
Zijn soms moeilijk in de omgang
Ze zijn soms onhandelbaar
Je moet ze onder de duim houden
Je kunt met ze pronken
Hard van stapel lopen

 

De zandbank"Den Drogen", een raar en kort fenomeen

ZIE